Water and Environmental Management

โครงการศึกษาการใช้น้ำบาดาลอย่างมีประสิทธิภาพของภาคอุตสาหกรรมเพื่อการพัฒนาและอนุรักษ์น้ำบาดาลในพื้นที่เมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (กลุ่มอุตสาหกรรมผลิตแป้งมันสำปะหลังและอุตสาหกรรมน้ำตาล)

หลักการและเหตุผล

ตามที่สถาบันน้ำเพื่อความยั่งยืน สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย ร่วมกับกรมทรัพยากรน้ำบาดาล จัดทำโครงการการใช้น้ำบาดาลอย่างมีประสิทธิภาพในภาคอุตสาหกรรม เพื่อการพัฒนาและอนุรักษ์น้ำบาดาลในพื้นที่เขตวิกฤตการณ์น้ำบาดาล กรณีศึกษา : อุตสาหกรรมสิ่งทอ อุตสาหกรรมเคมี อุตสาหกรรมโลหะ อุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่มนั้น และโครงการศึกษาการใช้น้ำบาดาลอย่างมีประสิทธิภาพในภาคอุตสาหกรรมเพื่อการพัฒนาและอนุรักษ์น้ำบาดาล กรณีศึกษา : อุตสาหกรรมฟอกย้อม และอุตสาหกรรมเยื่อและกระดาษ ซึ่งการดำเนินโครงการทั้ง 2 โครงการ บรรลุวัตถุประสงค์และเป้าหมายของโครงการที่กำหนดไว้เป็นอย่างดี ซึ่งถือว่าเป็นการดำเนินการร่วมกันอย่างแท้จริง ทั้งหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และสถาบันการศึกษา ดังนั้นเพื่อให้เกิดการใช้ทรัพยากรน้ำบาดาลอย่างมีประสิทธิภาพในภาคอุตสาหกรรม และเป็นการขยายผลการดำเนินโครงการให้ครอบคลุมภาคอุตสาหกรรมมากยิ่งขึ้น สถาบันน้ำเพื่อความยั่งยืน จึงมีแนวคิดในการจัดทำโครงการศึกษาการใช้น้ำบาดาลอย่างมีประสิทธิภาพของภาคอุตสาหกรรมเพื่อการพัฒนาและอนุรักษ์น้ำบาดาลในพื้นที่เมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (กลุ่มอุตสาหกรรมแป้งมันสำปะหลัง และอุตสาหกรรมน้ำตาล) เพื่อให้ภาคอุตสาหกรรมได้ตระหนักถึงคุณค่าและการใช้ประโยชน์จากน้ำบาดาล และเป็นการแสดงความรับผิดชอบต่อสังคมในการใช้น้ำบาดาลให้เกิดประโยชน์สูงสุด รวมทั้งปัจจุบันปัญหาภัยแล้งเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง และส่งผลกระทบกับทุกภาคส่วนทั้งภาคอุตสาหกรรม ภาคเกษตรกรรม และประชาชน โดยเฉพาะพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ประสบภัยแล้งอย่างต่อเนื่องทุกปี รวมทั้งเป็นการรองรับการพัฒนาสู่การเป็นเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยเฉพาะจังหวัดขอนแก่น และจังหวัดนครราชสีมา

วัตถุประสงค์

1. เพื่อรวบรวมข้อมูลสถานการณ์และสภาพปัญหาการใช้น้ำบาดาลของกลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมาย ได้แก่ อุตสาหกรรมแป้งมันสำปะหลัง และอุตสาหกรรมน้ำตาล ในพื้นที่เมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (จังหวัดขอนแก่น และจังหวัดนครราชสีมา)
2. เพื่อศึกษาแนวทางการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้น้ำของกลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมาย โดยนำหลักการโรงงานอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ (Eco Factory) เทคโนโลยีสะอาด (Cleaner Technology: CT) หลักการ 3 Rs (Reduce, Reuse, Recycle) รวมถึงเทคโนโลยีอื่นๆ ที่เหมาะสม มาประยุกต์ใช้ในการดำเนินงาน เพื่อรองรับกับการการพัฒนาเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ (Eco Industrial Town)
3. เพื่อหาแนวปฏิบัติที่ดีที่สุด (Best Practices) ในการใช้น้ำบาดาลอย่างมีประสิทธิภาพในกลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมาย
4. เพื่อศึกษาความจำเป็นของการใช้น้ำบาดาล และอัตราส่วนการใช้น้ำบาดาลร่วมกับแหล่งน้ำอื่นๆ เช่น น้ำผิวดิน น้ำประปา เป็นต้น ที่เหมาะสมในกลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมาย
5. เพื่อหาปริมาณน้ำใช้ต่อผลิตภัณฑ์ที่ดีที่สุด โดยเฉพาะในกลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมายที่เข้าร่วมโครงการ
6. เพื่อศึกษาถึงสภาพบ่อน้ำบาดาล และหาแนวทางการจัดการให้เกิดการใช้ประโยชน์อย่างมีประสิทธิภาพในกลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมายที่ได้รับคัดเลือกเข้าร่วมโครงการฯ

กลุ่มเป้าหมาย

โรงงานอุตสาหกรรม(กลุ่มอุตสาหกรรมแป้งมันสำปะหลัง และอุตสาหกรรมน้ำตาล) ในจังหวัดขอนแก่นและจังหวัดนครราชสีมา

ขอบเขตการดำเนินงาน

  1. ศึกษาข้อมูลสถานการณ์ ความต้องการใช้ สภาพปัญหา และแนวทางในการแก้ไขปัญหาการใช้น้ำบาดาลในภาคอุตสาหกรรม โดยเฉพาะกลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมาย ได้แก่ อุตสาหกรรมแป้งมันสำปะหลัง และอุตสาหกรรมน้ำตาล ในพื้นที่เมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (จังหวัดขอนแก่น และจังหวัดนครราชสีมา)
  2. การตรวจประเมินเทคโนโลยีสะอาดเพื่อนำไปสู่การดำเนินงานเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้น้ำ ทั้งน้ำบาดาลและน้ำจากแหล่งน้ำอื่นๆ ในโรงงานอุตสาหกรรมนำร่องที่ได้รับการคัดเลือกเข้าร่วมโครงการฯ
  3. ศึกษาแนวทางการบริหารจัดการน้ำบาดาลอย่างมีประสิทธิภาพในกลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมาย
  4. จัดทำแนวปฏิบัติที่ดีที่สุด (Best Practice) ในการลดปริมาณการใช้น้ำในกลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมายได้แก่ อุตสาหกรรมแป้งมันสำปะหลัง และอุตสาหกรรมน้ำตาล ในพื้นที่เมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (จังหวัดขอนแก่น และจังหวัดนครราชสีมา) สำหรับขยายผลการดำเนินงานเพื่ออนุรักษ์น้ำไปยังกลุ่มอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้อง พร้อมจัดทำคู่มือสำหรับใช้เผยแพร่
  5. ศึกษาความจำเป็นของการใช้น้ำบาดาล และอัตราส่วนการใช้น้ำบาดาลร่วมกับแหล่งน้ำอื่นๆ เช่น น้ำผิวดิน น้ำประปา เป็นต้น ที่เหมาะสมในกลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมาย
  6. ศึกษาปริมาณน้ำใช้ต่อผลิตภัณฑ์ที่ดีที่สุด ในกลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมาย

ระยะเวลาดำเนินโครงการ

ตุลาคม 2560 – ตุลาคม 2561

ผู้ดำเนินการโครงการ

สถาบันน้ำและสิ่งแวดล้อมเพื่อความยั่งยืน สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย

หน่วยงานสนับสนุนโครงการ/งบประมาณ

กองทุนพัฒนาน้ำบาดาล กรมทรัพยากรน้ำบาดาล

อัลบั้มภาพ